Nederlandse Songfestival-boycot flink minder scherp dan Spaanse en Sloveense
In dit artikel:
AVROTROS doet dit jaar niet mee aan het Eurovisie Songfestival en zendt het evenement ook niet uit, nadat de omroep in december 2025 besloot de deelname te staken. Als redenen werden de humanitaire crisis in de Gazastrook en zorgen over politieke inmenging bij voorgaande edities genoemd. AVROTROS verzorgt de Nederlandse deelname en organisatie sinds 2010; het besluit om afstand te nemen betreft nu de zeventigste editie.
De NPO nam vervolgens het voortouw om het Songfestival toch "beschikbaar te houden" voor Nederlandse kijkers. Dit leidt ertoe dat NPO 1 dinsdag om 20.30 uur een voorbeschouwing brengt en daarna de eerste halve finale uitzendt, met livecommentaar vanuit Wenen door Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte. Beide commentatoren gaven aan dat ze hadden getwijfeld over meewerken, maar het uiteindelijk zagen als een journalistieke en beschouwende taak: zij treden op als ogen en oren voor het publiek thuis. De NPO zegt daarnaast kortere studiofragmenten uit Hilversum te maken waarin context en duiding — onder andere over Israëlische deelname en politieke beïnvloeding — centraal staan.
De Nederlandse aanpak valt overigens niet overal goed bij AVROTROS-bronnen; de omroep heeft formeel geen commentaar gegeven. NPO benadrukt dat de aanpak tijdelijk is: als AVROTROS volgend jaar terugkeert, keert de verantwoordelijkheid voor uitzendingen volgens de publieke omroep weer terug.
Nederland is niet het enige land dat dit jaar afzag van deelname: Ierland, Spanje, Slovenië en IJsland boycotten eveneens. De motivering is grotendeels gelijk: verontwaardiging over de situatie in Gaza en bezorgdheid dat Israël in voorgaande jaren staatsmiddelen indirect inzette om stemmen te mobiliseren voor eigen artiesten — iets wat volgens de regels van het Songfestival niet hoort. De EBU koos er eind 2025 voor geen stemming te houden over uitsluiting van Israël, maar om regels aan te scherpen; die keuze stelde niet iedereen gerust, vooral nadat recent bleek dat een Israëlische inzending opnieuw materiaal gebruikte dat mogelijk tegen de regels inging.
De gevolgen lopen uiteen: Spanje en Ierland zenden het festival helemaal niet uit (in Spanje is men daar zelfs tevreden over), IJsland kiest voor beperkte en vertraagde uitzendingen, en Slovenië vervangt de halve finales en finale uit protest door documentaires en films over Gaza. In Nederland is die radicalere stap niet overwogen; de NPO vond aanwezigheid in Wenen en uitleg vanuit Hilversum belangrijk voor kijkers.
Kortom: de boycot van AVROTROS heeft geleid tot uiteenlopende nationale reacties binnen Europa — van complete afwezigheid tot journalistieke begeleiding — en houdt een bredere discussie over ethiek, politiek en de rol van publieke omroepen bij een groot muziekevenement scherp.