Van 'gemiste kans' tot stakingsaanzegging: reacties op Belgische Songfestivaldeelname

In dit artikel:

De VRT neemt in mei 2027 opnieuw deel aan het Eurovisiesongfestival in Burgas, Bulgarije, ondanks de deelname van Israël. Ook de Nederlandse publieke omroep NPO maakte op 23 september bekend terug te keren, nadat AVROTROS eerder afhaakte. Beide omroepen zeggen dat de European Broadcasting Union (EBU) voldoende tegemoet is gekomen aan hun bezwaren en hervormingen heeft doorgevoerd rond dialoog, bestuur en de bescherming van de waarden van het festival.

De beslissing van de VRT veroorzaakt stevige kritiek bij vakbonden, politici en verschillende artiesten. ACOD en ACV hebben een stakingsaanzegging ingediend voor 11, 13 en 15 mei, de dagen van de halve finales en de finale. Ze willen voorkomen dat het festival met Israël op VRT wordt uitgezonden en medewerkers de mogelijkheid geven zich van de beslissing te distantiëren. Volgens ACOD is deelname onverenigbaar met de maatschappelijke opdracht en democratische waarden van een openbare omroep.

VRT-topman Frederik Delaplace verdedigt de keuze. Volgens hem gaat de EBU de maatschappelijke en geopolitieke problemen rond het festival nu minder uit de weg. VRT wil daarom betrokken blijven bij de verdere hervormingen en het gesprek aangaan. Delaplace benadrukt wel dat deelname geen goedkeuring of normalisering betekent van het Israëlische optreden in Gaza en dat de hervormingen nog niet afgerond zijn. Hij zegt dat noch de beslissing van de NPO, noch politieke druk de keuze heeft beïnvloed.

De reacties uit de politiek lopen sterk uiteen. Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter (N-VA) vindt dat de VRT de antwoorden van de EBU heeft beoordeeld en zelf een beslissing heeft genomen, maar waarschuwt dat verdere druk op de organisatie nodig blijft. Ze hoopt dat de Belgische kandidaat niet het doelwit wordt van persoonlijke aanvallen. Groen, Vooruit, Anders en PVDA betreuren de deelname omdat Israël volgens hen niet aan het festival zou mogen deelnemen zolang de oorlog en het geweld in Gaza voortduren. Zij vrezen dat de aanwezigheid van Israël culturele normalisering in de hand werkt. Gwendolyn Rutten noemt de beslissing hypocriet, terwijl Jos D’Haese de VRT oproept ze te herzien.

Cultuurjournalist Pieter Dumon betwijfelt of de EBU werkelijk fundamenteel is veranderd. Hij vreest dat de editie in Burgas vooral een herhaling wordt van eerdere festivals, omdat concrete garanties volgens hem ontbreken. De EBU zelf reageert juist tevreden en zegt naar de bezorgdheden van de omroepen te hebben geluisterd. Ook de terugkeer van Nederland wordt verwelkomd.

VRT-commentator Peter Van de Veire verwacht opnieuw een volwaardige Belgische delegatie in Burgas en pleit voor overleg tussen directie en vakbonden. Ex-deelnemer Gustaph vraagt zich af hoe de nieuwe regels de deelname van Israël kritisch zullen kaderen. Clouseau, dat België in 1991 vertegenwoordigde, zegt dan weer niet aan het festival te willen deelnemen gezien de huidige situatie.

De VRT en NPO zullen intern een kandidaat selecteren; er komt dus geen Belgische of Nederlandse nationale voorronde. De Belgische inzending zal naar verwachting veel kritische vragen en protesten moeten trotseren op weg naar Burgas.